Dấu hiệu kháng thể trong máu có thể xuất hiện 10 năm trước khi phát hiện bệnh viêm ruột

Các nhà khoa học đã phát hiện những thay đổi trong hệ miễn dịch có thể xuất hiện sớm đến 10 năm trước khi bệnh viêm ruột mạn tính (Inflammatory Bowel Disease – IBD) được chẩn đoán. Phát hiện này có thể mở ra hướng nghiên cứu mới nhằm tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của bệnh Crohn và viêm loét đại tràng.

Nhìn Lại Những Thay Đổi Trước Khi Triệu Chứng Xuất Hiện

Các nhà nghiên cứu tại Trường Y Icahn thuộc hệ thống y tế Mount Sinai đã phân tích khoảng 2.000 mẫu máu được lưu trữ, thu thập từ ba nhóm người:

200 người sau này được chẩn đoán mắc bệnh Crohn.
200 người sau này được chẩn đoán mắc viêm loét đại tràng.
100 người khỏe mạnh thuộc nhóm đối chứng.

Các mẫu máu được thu thập tại nhiều thời điểm khác nhau trước khi người tham gia được chẩn đoán bệnh. Nhờ đó, các nhà khoa học có thể theo dõi những biến đổi trong hệ miễn dịch ngay cả khi các triệu chứng lâm sàng chưa xuất hiện rõ ràng.

Điều Gì Đã Thay Đổi Trong Máu?

Bằng phương pháp phân tích thông lượng cao, nhóm nghiên cứu khảo sát phản ứng của kháng thể đối với khoảng 357.000 kháng nguyên. Kết quả cho thấy những kiểu đáp ứng miễn dịch khác biệt giữa các nhóm nghiên cứu. Ở những người sau này phát triển bệnh Crohn, các nhà khoa học phát hiện phản ứng kháng thể tăng cao đối với:

Virus Epstein–Barr (EBV): Một loại virus phổ biến thuộc họ herpesvirus.
Flagellin của vi khuẩn: Protein cấu tạo nên roi vi khuẩn, giúp vi khuẩn di chuyển.

Đáng chú ý, những thay đổi này có thể được phát hiện sớm đến 10 năm trước khi bệnh Crohn được chẩn đoán. Trong khi đó, những người sau này mắc viêm loét đại tràng có các kiểu đáp ứng miễn dịch khác biệt. Những phát hiện này cho thấy hệ miễn dịch có thể trải qua một giai đoạn biến đổi kéo dài nhiều năm trước khi bệnh viêm ruột biểu hiện rõ ràng.

Vì Sao Phát Hiện Này Quan Trọng?

Hiện nay, bệnh viêm ruột mạn tính thường được chẩn đoán sau khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng như:

Tiêu chảy kéo dài.
Đau bụng tái diễn hoặc dai dẳng.
Đi tiêu ra máu.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.

Những triệu chứng này thường khiến người bệnh phải đến cơ sở y tế để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Việc phát hiện một giai đoạn thay đổi miễn dịch diễn ra trước khi triệu chứng xuất hiện có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn nguồn gốc của bệnh. Trong tương lai, những hiểu biết này có thể góp phần phát triển các phương pháp đánh giá nguy cơ mắc bệnh hoặc những chiến lược phòng ngừa sớm. Tuy nhiên, các ứng dụng đó vẫn cần được nghiên cứu và kiểm chứng thêm.

Chưa Thể Sử Dụng Như Xét Nghiệm Tầm Soát

Mặc dù kết quả nghiên cứu mang lại nhiều triển vọng, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng những dấu hiệu kháng thể được phát hiện chưa phải là một xét nghiệm máu đã được xác nhận có giá trị lâm sàng để tầm soát bệnh viêm ruột. Sự hiện diện của một kiểu đáp ứng kháng thể nhất định không đồng nghĩa với việc người đó đã mắc bệnh hoặc chắc chắn sẽ phát triển bệnh trong tương lai. Đặc biệt, phần lớn những người có kháng thể chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng phổ biến sẽ không phát triển bệnh Crohn. Các nhà nghiên cứu cần thực hiện thêm những nghiên cứu tiến cứu trên quy mô lớn nhằm xác định:

Độ chính xác của các dấu hiệu miễn dịch trong việc dự đoán nguy cơ mắc bệnh.
Khả năng phân biệt người có nguy cơ cao với người khỏe mạnh.
Liệu việc phát hiện và can thiệp sớm có thực sự cải thiện kết quả sức khỏe lâu dài hay không.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Gut vào ngày 21 tháng 7 năm 2026. Phát hiện này tiếp tục có ý nghĩa quan trọng khi giới khoa học tìm hiểu những năm tháng bệnh phát triển âm thầm trước khi tình trạng viêm mạn tính biểu hiện thành triệu chứng.